Standardy Ochrony Małoletnich
Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży
Standardy Ochrony Małoletnich w Niepublicznej Poradni Psychiatryczno-Psychologicznej „Psychiatria-Grudziądz” sp. z o.o. Dokument został dostosowany do specyfiki ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej, psychologicznej i psychoterapeutycznej.
1. Cel i zasady podstawowe
- Naczelną zasadą wszystkich działań Poradni jest dobro dziecka, poszanowanie jego godności, bezpieczeństwa, prywatności oraz prawa do bycia wysłuchanym.
- Każda osoba z personelu jest zobowiązana reagować na sygnały mogące wskazywać na krzywdzenie dziecka i działać w granicach swoich kompetencji oraz obowiązującego prawa.
- Standardy dotyczą pracowników, współpracowników, osób odbywających praktyki i staże, wolontariuszy oraz innych osób dopuszczonych do kontaktu z małoletnimi w związku z działalnością Poradni.
- Przez dziecko lub małoletniego rozumie się osobę, która nie ukończyła 18. roku życia.
2. Bezpieczna rekrutacja i przygotowanie personelu
- Przed dopuszczeniem osoby do pracy lub innej działalności związanej z kontaktem z dziećmi Poradnia wykonuje wymagane prawem sprawdzenia, w tym w odpowiednich rejestrach, oraz pozyskuje dokumenty dotyczące niekaralności w zakresie wymaganym przepisami.
- Osoba dopuszczona do pracy z dziećmi zapoznaje się ze Standardami i potwierdza to w sposób przyjęty w Poradni.
- Personel otrzymuje informacje dotyczące rozpoznawania symptomów krzywdzenia, zasad interwencji, ochrony danych i bezpiecznych relacji z dziećmi.
3. Zasady bezpiecznej relacji personelu z dzieckiem
- Dziecko jest traktowane z szacunkiem, bez oceniania, zawstydzania, wyśmiewania i bagatelizowania jego przeżyć.
- Specjalista wyjaśnia dziecku, w sposób dostosowany do wieku i możliwości poznawczych, co będzie się działo podczas wizyty oraz – w zakresie wymaganym prawem – uwzględnia jego zdanie i zgodę.
- Kontakt fizyczny może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy jest uzasadniony świadczeniem lub bezpieczeństwem dziecka, adekwatny do sytuacji i zgodny z przepisami oraz zasadami wykonywania danego zawodu.
- Należy respektować prawo dziecka do prywatności i intymności. Ujawnienie informacji poufnej może nastąpić tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla ochrony życia lub zdrowia dziecka albo wynika z obowiązku prawnego.
- Kontakt z dzieckiem poza wizytami jest ograniczony do celów związanych z udzielaniem świadczeń, organizacją opieki lub bezpieczeństwem. Nie wykorzystuje się prywatnych kanałów komunikacji do budowania relacji towarzyskiej.
- W przypadku dziecka z niepełnosprawnością lub szczególnymi potrzebami sposób komunikacji, badania i udzielania wsparcia dostosowuje się do jego indywidualnych możliwości i potrzeb.
4. Zachowania niedopuszczalne wobec dziecka
- Stosowanie przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej, ekonomicznej lub jakiejkolwiek formy poniżania i zastraszania.
- Nawiązywanie relacji romantycznych lub seksualnych, składanie propozycji o takim charakterze albo przekazywanie treści seksualnych nieadekwatnych do celu diagnostycznego lub terapeutycznego.
- Używanie obraźliwego, wulgarnego lub dyskryminującego języka, ośmieszanie, grożenie, szantażowanie lub wymuszanie.
- Utrwalanie albo rozpowszechnianie wizerunku dziecka bez właściwej podstawy prawnej i wymaganych zgód.
- Zapraszanie dziecka do prywatnego miejsca zamieszkania, utrzymywanie z nim relacji prywatnych lub wręczanie prezentów mogących tworzyć relację zależności, z wyjątkiem drobnych materiałów mających uzasadnienie terapeutyczne i przyjętych zgodnie z zasadami Poradni.
- Ignorowanie zgłoszenia dziecka o przemocy, krzywdzeniu, zagrożeniu albo naruszeniu jego granic.
5. Relacje między małoletnimi
- Podczas zajęć grupowych i w przestrzeni Poradni obowiązuje zasada wzajemnego szacunku i zakaz przemocy.
- Niedozwolone są m.in. bicie, popychanie, wyśmiewanie, groźby, wykluczanie, niszczenie rzeczy, naruszanie granic seksualnych, publikowanie materiałów ośmieszających oraz cyberprzemoc.
- Personel reaguje na zachowania naruszające bezpieczeństwo, rozdziela osoby uczestniczące w zdarzeniu, zapewnia wsparcie dziecku krzywdzonemu i podejmuje działania adekwatne do sytuacji.
6. Internet i urządzenia elektroniczne
- Jeżeli Poradnia udostępnia dzieciom dostęp do Internetu, stosuje rozwiązania ograniczające dostęp do treści szkodliwych i nielegalnych odpowiednio do możliwości technicznych.
- Dzieci nie mogą nagrywać ani fotografować innych pacjentów, personelu lub dokumentacji bez zgody i właściwej podstawy prawnej.
- Podczas zajęć grupowych personel może ustalić zasady korzystania z telefonów i innych urządzeń, jeżeli jest to potrzebne dla bezpieczeństwa, poufności albo przebiegu terapii.
7. Rozpoznawanie krzywdzenia i przyjmowanie zgłoszeń
- Każdy członek personelu zwraca uwagę na objawy i informacje mogące świadczyć o przemocy, zaniedbaniu, wykorzystaniu seksualnym, przemocy rówieśniczej lub innym zagrożeniu dobra dziecka.
- Dziecku, które ujawnia krzywdzenie, zapewnia się spokojną rozmowę, możliwość wypowiedzi i informację o dalszych krokach. Nie obiecuje się zachowania tajemnicy, jeżeli ujawnione informacje wymagają interwencji dla ochrony dziecka.
- Zgłoszenia przyjmuje członek Zarządu Poradni albo osoba pisemnie wyznaczona przez Zarząd do koordynowania Standardów. Informację można przekazać także każdemu członkowi personelu, który ma obowiązek niezwłocznie przekazać ją osobie odpowiedzialnej.
8. Procedura interwencji
- Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, personel podejmuje działania ratunkowe i niezwłocznie wzywa właściwe służby, w szczególności pod numerem 112.
- Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka, Poradnia podejmuje działania zmierzające do zawiadomienia Policji lub prokuratury przez osobę odpowiedzialną, chyba że niezwłoczne zawiadomienie musi wykonać osoba, która jako pierwsza powzięła informację o bezpośrednim zagrożeniu.
- Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone w sposób wymagający ingerencji sądu rodzinnego, przygotowywane jest zawiadomienie do właściwego sądu opiekuńczego.
- W przypadku podejrzenia przemocy domowej stosuje się procedurę „Niebieskie Karty”, jeżeli w danej sytuacji zachodzą przesłanki i czynności wykonuje osoba uprawniona na podstawie obowiązujących przepisów.
- Jeżeli podejrzenie dotyczy członka personelu, osoba ta zostaje odsunięta od bezpośredniego kontaktu z dziećmi w zakresie koniecznym dla zabezpieczenia małoletnich i wyjaśnienia sprawy.
- Jeżeli sprawcą może być inne dziecko, personel oddzielnie rozmawia z dzieckiem krzywdzonym, dzieckiem podejrzewanym o krzywdzenie oraz – gdy jest to zasadne – ich opiekunami, zapewniając bezpieczeństwo i wsparcie obu stronom.
9. Dokumentowanie zdarzeń i plan wsparcia
- Każde ujawnione lub zgłoszone zdarzenie zagrażające dobru dziecka jest dokumentowane w sposób zapewniający poufność i dostęp wyłącznie osobom uprawnionym.
- Dokumentacja obejmuje w szczególności datę zgłoszenia, opis uzyskanych informacji, podjęte działania, osoby uczestniczące w interwencji i dalsze zalecenia.
- Dla dziecka, które doświadczyło krzywdzenia, ustala się – adekwatnie do potrzeb – plan wsparcia obejmujący działania służące bezpieczeństwu, stabilizacji i kontynuacji właściwej pomocy.
- Dokumenty dotyczące interwencji są przechowywane zgodnie z zasadami ochrony danych i dokumentacji obowiązującymi w Poradni.
10. Osoby odpowiedzialne
- Zarząd Poradni odpowiada za wdrożenie Standardów, wyznaczenie osób odpowiedzialnych, zapewnienie przygotowania personelu oraz podejmowanie decyzji organizacyjnych.
- Osoba odpowiedzialna za Standardy – członek Zarządu albo osoba pisemnie przez Zarząd wyznaczona – przyjmuje zgłoszenia, monitoruje stosowanie Standardów, koordynuje ich aktualizację i dokumentuje przeglądy.
- Osoba udzielająca wsparcia dziecku jest wyznaczana stosownie do sytuacji spośród specjalistów Poradni, z uwzględnieniem kompetencji, relacji terapeutycznej i dobra dziecka.
- Dane osoby aktualnie odpowiedzialnej za Standardy są dostępne w rejestracji Poradni dla pacjentów, opiekunów i personelu.
11. Szkolenie, monitoring i aktualizacja
- Personel jest zapoznawany ze Standardami przed dopuszczeniem do pracy z dziećmi oraz po każdej istotnej zmianie dokumentu.
- Stosowanie Standardów jest monitorowane, a zgłoszenia i wnioski służą do oceny ich skuteczności.
- Ocena Standardów jest przeprowadzana co najmniej raz na dwa lata, a wnioski z oceny są dokumentowane na piśmie.
- Standardy są aktualizowane także wcześniej, jeżeli wymagają tego zmiany prawa, zmiana sposobu działania Poradni albo doświadczenia wynikające z konkretnych zdarzeń.
12. Udostępnianie Standardów
- Pełna wersja Standardów jest udostępniona na stronie internetowej Poradni oraz w widocznym miejscu w siedzibie.
- Poradnia udostępnia również wersję skróconą, napisaną językiem zrozumiałym dla dzieci i młodzieży.
- Na życzenie Pacjenta lub opiekuna personel pomaga zapoznać się ze Standardami i wyjaśnia ich treść.
Podstawa opracowania: art. 22b–22c ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz oficjalne wytyczne dla podmiotów leczniczych opublikowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Dokument wymaga formalnego przyjęcia przez Poradnię i wskazania osoby odpowiedzialnej zgodnie z wewnętrzną organizacją.